NEBENSÄTZE

1. Arbeit

Schulbuch: Lateinisches Unterrichtswerk [Diesterweg], A, Band 2
Lektion: 40
Klasse: 9
Voraussetzungen: Nebensätze, Gerundivum, PC, Zahlwörter


Übersetze:

Daedalo, viro callido, patria propter scelus relinquenda erat. Itaque cum Icaro filio in Cretam insulam venit. Ibi diu a Minoe, rege insulae, retinebatur, ut Labyrinthum aedificaret. Post multos annos Daedalus, qui desiderio patriae impletus erat, regem oravit, ut in patriam remigrare sibi liceret: "Postquam poena gravi damnatus sum, duodeviginti annos tibi studiose serviebam. Nunc autem liber sum et a te postulo, ne me diutius retineas." Sed rex preces Daedali repudiavit: "Insula tibi numquam relinquenda erit." Ille autem spem fugae non amittens occasionem idoneam exspectabat. Aliquando Daedalus de sorte sua cogitans in ora maris sedebat. Cum aves in caelo volantes spectaret, exclamavit: "Nunc agendum est." Et sibi filioque alas paravit. Sed Daedalus solus in Graeciam pervenit. Icarus filius enim in itinere tam audacter volaverat, ut in undas praecipitaret.



Hilfen



Zusatzaufgabe

Bestimme alle Nebensatzarten, die du im Text findest [insgesamt 7 Nebensätze] !



2. Arbeit

Schulbuch: unbekannt
Lektion: unbekannt
Klasse: 8-9
Voraussetzungen: ut-Sätze, ne-Sätze, Konjunktiv Präsens


Übersetze:

1. Olim Daedalus, qui artifex praeclarus erat et Athenis, urbe Graeciae, vitam agebat, Talum discipulum necavit.

2. Daedalus, quod supplicium timebat, Icaro filio dixit: "Timeo, ne vita mea in periculo sit. Navem conscendamus, ut in Cretam insulam effugiamus!"

3. Minos, a quo Creta regnabatur, Daedalo dixit: "Postulo, ut labyrinthum aedifices, in quo Minotaurus bestia custodiatur."

4. Multis annis post Daedalus, qui amore patriae vexabatur, a rege petivit: "Oro, ut mihi insulam relinquere et patriam redire liceat. Utinam ne me filiumque meum in Creta insula retineas!"

5. Sed rex, quod Daedalum alia praeclara opera in Creta conficere cupivit, exercitui imperavit: "Timeo, ne Daedalus Icarusque effugere cupiant. Postulo a vobis, ut eos retineatis. Maneant in aula mea, serviant et laborent!"



Hilfen



Zusatzaufgaben

1. Gib den Inhalt der Abschnitte 1 und 2 möglichst genau wieder!
2. Übersetze die Abschnitte 3 bis 5!
3. Erläutere, welche Probleme in der antiken Geschichte von Dädalus uns Ikarus auch in unserer heutigen Kultur noch von Bedeutung sind!




3. Arbeit

Schulbuch: Felix
Lektion: 68
Klasse: unbekannt
Voraussetzungen: konjunktionale Nebensätz, Deponentien, Gerundivum, fieri, ferre, velle


Übersetze:

1. Antiquis temporibus fieri potuit, ut spectatores ante finem fabulae theatro egrederentur.

2. Vitium erat, quod ludi gladiatorii prope theatra agebantur.

3. Histriones maximam operam dederunt, ut spectatores in theatro retinerent.

4. Quibus persuadere conabantur, ut finem fabulae expectarent.

5. Sed saepe multos homines prohibere non poterant, ne ludos gladiatorios praeferrent.

6. Ita factum est, ut nemo spectatorum omnes actus fabulae spectare vellet.

7. Admirandum est, quod histriones spem tamen non amiserunt.



Hilfe



Zusatzaufgaben

1. Bestimme die Gliedsätze in Satz 1,2,3,5 und 6 danach, ob sie die Satzgliedfunktion des Subjekts oder des Objekts haben!
2. Welche syntaktische Erscheinung liegt am Anfang des 4. Satzes vor?
3. Nenne die Stammformen und die Bedeutung von gaudere und audere!



4. Arbeit

Schulbuch: Ianua Nova, 2. Neuauflage Band 2 [gelb]
Lektion: 17
Klasse: unbekannt
Voraussetzungen: Konjunktive im Relativsatz, Gerundivum, Deponentien, A.c.I.


Der junge Scipio

Bello Punico secundo duo imperatores Romani, pater et patruus Scipionis eius, qui postea Hannibalem in Africa devicit, intra dies triginta in Hispania ceciderant. Itaque aliquis mittendus erat, qui in locum eorum succederet. Sed nemo erat, qui tam periculosum imperium accipere auderet. Iam omnes credebant neminem se idoneuum putare, qui in Hispaniam ad ecercitus profisceretur, cum subito P. Cornelius Scipio, qui postea "Africanus" appellatus est, "Dignus sum", inquit "qui in Hispaniam mittar.

Schickt mich damit ich den Tod des Vaters und Onkels räche, dadurch, dass ich die Karthager besiege !" Durch diese Worte entflammt und weil es die Lage erforderte, schickten die Römer Scipio, obwohl er - kaum vierundzwanzig Jahre alt - weder Quästor, noch Prätor oder Konsul gewesen war, dennoch als Prokonsul nach Spanien. Sie erlaubten dem jungen Mann, dass er 10.000 Soldaten und 1000 Reiter nach Spanien mitnahm.


Hilfen



Zusatzaufgaben
  1. Übersetze den lateinischen Text ! [Der deutsche Text dient nur zur Hilfe !]

  2. Unterstreiche im Text die Relativsätze und erkläre die Modusfunktion !

  3. Datiere die drei punischen Kriege !


5. Arbeit

Schulbuch: Ianua Nova, 2. Neuauflage Band 2 [gelb]
Lektionen: 1-2
Klasse: 9
Voraussetzungen: "cum"-Sätze im Konjunktiv, Formen von "ferre" und "ire", relativischer Satzanschluss,


Caesar nimmt sich Alexander den Großen zum Vorbild

Caesar, cum quaestor in Hispania esset, aliquando Gadibus apud Herculis templum statuam Alexandri Magni animadvertit. Quam cum vidisset, tanto dolore affectus est, ut lacrimas retinere non posset. Cum amici eum orarent, ne se dolori tantopere traderet, Caesar: "Alexander, cum mea aetate esset, regnum Persarum iam expugnaverat. Ego, cum iam triginta annos natus sim, adhuc nihil memorabile feci." Paulo post provinciam reliquit, ut in urbe Roma gloriam sibi pararet.


Hilfen



Zusatzaufgaben
  1. Bestimme die Sinnrichtung aller Nebensätze des Textes und nenne die entsprechenden Fachbegriffe !

  2. Übersetze die folgenden Formen:



6. Arbeit

Schulbuch: Roma A 1
Lektion: bis 45
Klasse: unbekannt
Voraussetzungen: cum-Sätze, indirekte Fragesätze, Konjunktive


Der Raub der Sabinerinnen

Livius scriptor narrat, cur aetate antiqua Sabini contra Romanos pugnaverint. Principio enim Romanis feminae non erant. Cum itaque die festo Sabinos ad se invitavissent, subito feminas hospitium raptaverunt. Hi autem, cum Romani uxoribus novis libertatem non iam darent, bellum paraverunt. Inimici magno studio certabant; neque crudelitatem neque necem timebant, cuncti sibi laudem victoriae optabant.

Auf beiden Seiten wären ohne Zweifel viele Soldaten getötet worden, wenn nicht die Frauen geschrien hätten: "Lasst uns Eintracht und Frieden bewahren !"